|
Genelde bütün bilgisayarlarda, ATX
özelliklerine uygun olan bir güç ünitesi vardır. Bu güç üniteleri yaptıklarına
göre küçük ve hafiftirler ve 12 volt çıkışlarından kolayca 13+ amper
verebilirler. En güzeli ise bunlardan birine bedava sahip olabilirsiniz.
Yapmanız gereken tek şey kullanılmayan eski bir bilgisayar bulup içinden güç
ünitesini sökmektir.
BU OLAY BENİ AŞAR MI ?
Eğer 80+ YTL daha az ödemek istiyorsanız, biraz lehim bilginiz
varsa ve matkap kullanmayı biraz biliyorsanız cevabım “Hayır, aşmaz”
olacaktır. Devrelerle hiç oynamayacağız. Bir kaç ek parça ekleyip biraz
kablolarla oynayacağız.
Bu modifikasyonun maliyeti adaptörü ne kadar gösterişli
yapacağınıza bağlıdır. Basit bir adaptör olacaksa yaklaşık 15-20 TL ye bu işi
bitirebilirsiniz. Evet doğru duydunuz 15-20 TL. Şimdi şöyle bir bakalım ATX güç
ünitesini adaptöre çevirmek için neler gerektiğine.
DOĞRU GÜÇ ÜNİTESİNİ BULMAK...
ATX güç ünitelerinin değişik voltaj çıkışları vardır. Bizim
ilgilendiğimiz sadece +12.0 volt çıkıştır. Ünitenin kasasında özelliklerini
yazan etikete baktığınızda her çıkış için amper değeri yazar. +12.0 volt olan
satıra bakın ve sizin ihtiyacınız olan amperajı verip vermediğini kontrol edin.
Muhtemelen en az 12 13 amper amperaj verdiğini göreceksiniz. Bu da yaklaşık 150
wat’ a eşittir ki bu da genel bir kullanıcı için yeterlidir.
ŞİMDİ NE YAPACAĞIMIZA BİR BAKALIM...
Öncelikle güç ünitesinin kasasına
bir kaç jak koymak gerekiyor. Böylece adaptörünüzü şarj cihazınıza
bağlayabileceksiniz.
ATX güç ünitelerinde değişimli
devre sistemi olduğundan çalışmaları için elektriksel gücün kendilerinden
çekilmeleri gerekmektedir. Şarj cihazı başlı başına bir güç çekse de devreye
yapay bir “yük” yerleştireceğiz. Böylece adap- törümüzü hiç bir şey bağlanmadan
da çalıştırabileceğiz.
Son olarak da iki sinyal hattına
ihtiyacınız olacak. Birincisi olan “AÇIK” hattı adaptörünüzü açma kapama düğmesi
işlevini görecek. İkinci olan “VOLTAJ BELİRLEME” hattı ise kabloların
uzunluğundan dolayı oluşacak voltaj düşmelerini güç ünitesinin düzenlemesini
sağlayacak. Adaptörünüzün mutlu kalmasını sağlamak için bunu yapmanız gerekiyor.
Ek olarak “Açık-Kapalı” ışığı
eklenebilir. Biraz daha ileri giderek bir ampermetre ekleyerek adaptörünüzün ne
kadar akım ürettiğini görebilirsiniz. Eğer adaptörün kasasının rengi evin
dekoruna uymaz derseniz vinil bir kaplama ile bunu da hallebilirsiniz.
KÜÇÜK
BİR UYARI: Her elektrik işinde olduğu
gibi bu işlemleri yaparken de çok dikkatli olun. Güç kaynağı elektriğe
takılıyken üzerinde çalışmayın. Ünitenin içindeki elektrik ölümcül olabilir. Güç
kaynağının özelliklerini iyice okuyun ve bileşenleriyle ilgili bilgi sahibi
olun. Ünitenin içindeki farklı voltaj- ların var olduğunu ve ne kadar güç
ürettiğini unutmayın. Kapasitörlerin, ünitenin fişten çekildiği halde hala
içlerinde elektrik barındırdığını ve bu elektriğin ciddi çarpmalara yol
açacağını aklınızdan çıkarmayın. Dokunma- manız gerek yerlere dokunmayın.
MODİFİKASYON
 KASAYI AÇIN
Kasa iki parçadan oluşur.
Bileşenler bir parçaya montedir. Diğer parça da kapak görevini görür. Kapağı
tutan vidaları sökün ve kapağı kaydırarak çıkartın.
Bazı kapaklarda kapağa bağlı
bir transformatör göreceksiniz (resimde olduğu gibi). Transformatörü kapaktan
geçici olarak sökün. Bu işinizi daha da kolaylaştıracak.
TEKNİK NOT
 ATX
ÖZELLİKLERİ
ATX güç ünitesi
özellikleri +12 volt çıkışta +-%5 tolerans tanır. Yani 12 volt çıkışı
11.4 ila 12.6 volt arasında oynayabilir. Bu tolerans hala güvenli sınır
içindedir. Genelde bütün üniteler -%5 tarafında cıkış verirler. ATX
ünitelerin bir özelliği de “çapraz düzenlemedir”. Bu +3.3, +5 ve +12
volt arasındaki etkileşim anlamına gelir. +12 volt çıkışindan +5 volt
çıkışına bir yük vererek biraz daha fazla voltaj almak mümkün. Bunu
yapmak için 1 adet 10 ohm direnci 2 adet 1 ohm 10 wat seri bağlanmış dirençle yedekleyebilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken şey bazı
durumlarda güç kaynağı 12 volt çıkışında bir yük olmadığı zaman bunu
aşırı yük olarak algılayabilir.
 JAKLARI MONTE
EDİN
Üniteyi açtığınızda içindekilere
iyice bakın. Kasada 2 adet jak ve opsiyonel aparatlar için bir yer bulmanız
gerekiyor. Jakları rahatça takabileceğiniz ve kabloları rahatça
lehimleyebileceğiniz bir yer bulun. Gereken büyüklükteki delikleri matkapla açın
ve jakları monte edin.
ÖNEMLİ: Delikleri açarken çok dikkatli
olun. Matkapla ünitenin içine doğru fazla delmeyin ve bileşenlere matkabın
ucuyla zarar vermeyin. Ayrıca capakları ve delikleri açarken kasanın içine
düşen metal parçacıkları temizlemeyi, unutmayın. Bunlar devrelerin kısa devre
yapmasına neden olup üniteye,zarar verebilirler.
 DİRENCİ MONTE
EDİN
Bağlayacağınız direnç adaptör
çalıştığında ısınacak. 10 ohm dan 5 volt geçince 0.5 amper çekecek. Bu da
yaklaşık 2.5 watt ın ısıya dönüşmesi demek. Bu, direncin sadece %25’ i olmasına
rağmen, bizim direncin ısısını düşük tutmamız gerek.
Direncinizi ya kasaya ya da
soğutucu bloğun bir kenarına soğutucu yapıştırıcısıyla monte edin. Daha sonra
kablo bağlarıyla yerini sağlamlaştırın.
Her iki soğutucunun kenarına birer
delik delerek direnci kablo bağlarıyla soğutucuya bağlayın. Direnci
yapıştırırken soğutucu yapıştırıcısı kullanmayı unutmayın. Bu soğutucuyla direnç
arasındaki ısı transferini artırarak direncin soğumasına yardımcı olacaktır.
 KABLOLARI
BAĞLAYIN
Üniteden çıkan kabloların ucundaki
bütün konektörleri kesin. Bu kablolardan bazılarını kullanacağız,
kullanmadıklarımızı keseceğiz. Kabloları lehimlemeden önce streç kablo
bağlaycılarını kablolara geçirin. Boru şeklindeki bu bağlayıcıları kablonun
lehim yapacağınız ucundan olabildiğince uzağa koyun ki lehim yaparken kablo
ısınınca streç kablo bağlarınız sıcaktan çekip bıraktığınız yerde sabitlenmesin.
Lehimden sonra kablo iyice soğuyunca streç kablo bağlayıcılarını yerlerine
getirin ve bir ısıtıcıyla ısıtarak çektirin.
12.0 VOLT ÇIKIŞ: +12 volt
çıkışları sarı renktedir. Bu sarı renkli kabloların 3 tanesini alın ve jaklara
doğru yönlendirin. Uçlarını kesin birbirine bağlayın ve kırmızı jaka lehimleyin.
Sarı kablolara uyguladığınız aynı işlemi 3 siyah kabloya da uygulayın ve siyah
jaka lehimleyin. Bu siyah kablolar topraklama kablosudur.
5.0 VOLT ÇIKIŞ YÜKÜ: +5
volt kabloları kırmızı olanlardır. Bunlardan birini daha önce monte ettiğiniz
direncin bir ucuna lehimleyin. Dirençlerin artı veya eksisi yoktur, o yüzden
hangi uca bağladığınız önemli değil. Direncin diğer ucuna da bir siyah kabloyu
alıp lehimleyin.
Bu direncin bir faydası da
adaptörü kapattığınızda kapasitörlerde depolanan elektriği deşarz etmesidir.
Böylece herhangi bir elektrik çarpmasını engellemiş olursunuz
 ADAPTÖR AÇIK SİNYALİ: Yeşil
kablo bu sinyal içindir. Adaptörünüzü çalıştırmak için bu sinyalin aktive
olması gerekir. Bunu aktive etmek için yeşil kabloyu toprak (siyah) kablosuna
bağlayın. Burada iki seçeneğiniz var. Yeşil kabloyu direk toprak kablosuna
bağlarsınız ve adaptörünüz fişe taktığınızda hemen çalışır ya da yeşil kabloyu
açma kapama düğmesinden geçirerek bu düğmeyi açıp kapamak için kullanırsınız.
VOLTAJ BELİRLEME: Bu kablo “ya kahverengi ya da
pembedir”. Adaptörünüzün çalışması için bu hattın voltajı alması gerekir. Eger
ünitenizin
“kahverengi” kablosu varsa bunu +3.3 volt kablosu olan “turuncu” kabloya
lehimleyin. Eğer “pembe” kablosu varsa bunu da “kırmızı” +5 volt kablosuna
lehimleyin.
Açma kapama düğmesi kullanıp ön panele monte etmek
adaptörünüzü güzel gösterecektir. Yukarıdaki resimde voltaj belirleme kablosunu
(Bu ünitede kablo pembe) +5 volt kablosuna bağladığını görüyorsunuz.
KALAN
KABLOLAR: İşiniz bittiğinde ortada bir sürü kullanılmayan kablo kalacaktır. Bu kabloları 2 cm kalacak şekilde kesin, aynı renkleri bir araya
getirin. Streç kablo bağlayıcı kullanarak kabloların ucunu izole edin. Eğer
opsiyonel parçaları monte edecekseniz bu işlemi işiniz bitene dek yapmayın.
Çünkü bir kaç kabloya daha ihtiyacınız olacak. Bu noktada temel olarak
adaptörünüzü
 tamamlamış oluyorsunuz. Şu anda elinizde bir adet 12 volt adaptör
tutuyorsunuz. Kapağını kapatın vidaların sıkın. Tabi eğer bütün istediğiniz
basit bir adaptör ise.
OPSİYONEL
ALETLER
Daha önce de söylediğim gibi adaptörünüze “bir kaç aparat”
ekleyerek şatafatlı görünmesini sağlayabilirsiniz. İşte bir kaç alternatif:
ELEKTRİK VAR IŞIĞI: Ünitede “+5 volt Bekleme” isimli
bir çıkış vardır. Bu çıkış adaptör fişe takılı olduğu ve açma-kapama düğmeniz
açık olduğu sürece (eğer bir tane monte ettiyseniz) elektrik verir. Görsel
olarak adaptörün içinde elektrik olduğunu göstermek için “mor” kabloyu bir adet
150 ohm, 0.25 watt direncin bir ucuna bağlayın. Direncin diğer ucuna da LED in
anodunu lehimleyin. Bir adet siyah topraklama kablosunu da LED in katoduna
lehimleyin.
 LED i kasaya monte etmek için eletronikçilerde satılan LED
yuvalarından birini kullanın.
NOT: LED lerde iki adet uç bulunur. Biri anot diğeri katoddur.
Anod bu iki uçtan uzun olanıdır.
ADAPTÖR AÇIK IŞIĞI: Ünitede “Power OK” isimli bir çıkış
mevcuttur. Bu çıkışa +3.3, +5 ve +12 volt çıkışları kendilerinin minimum
güçlerinin üstüne çıkıldığında elektrik gelir. Bu hatta bir LED bağlayarak
adaptörünüz açıkken yanmasını sağlayabilirsiniz. “Gri” kabloyu 150 ohm, 0.25 wat
direçten geçirip LED e bağlayın. LED i de yukarıdaki işlemdeki gibi
topraklayarak işlemi tamamlayın.
AMPERMETRE: Profesyonel bir görünüş için adaptörünüze
analog ya da dijital bir ampermetre monte edebilirsiniz. 20 amper
analog bir
ampermetrenin montajını kolaylıkla yapabilirsiniz. Analog ampermetreyi sarı +12
volt ve kırmızı jak arasına seri olarak monte edin.
20 amper dijital bir ampermetre daha seksi bir görüntü verir
ve ebay den 20 dolara satın alabilirsiniz. Montajı yaparken “+12 volt sarı”
kablo ile kırmızı jakın arasına bir “shunt resisitörünü” seri bağlamanız
gerekiyor. Daha sonra ampermetre bir kablo ile shunt resistöre 2 “sense” ucu
aracılığıyla bağlanır. Ayrıca ampermetreye güç vermek için +5 volt (kırmızı) ya
da +12 volt (sarı) ve topraklama (siyah) kablosunu bağlamanız gerek. (Ampermetre
ile gelen kullanım kılavuzuna bakınız).
KAPLAMALAR: Gri, sevimsiz kutunun üstünü dekoratif
vinil kaplamalarla kaplamak çok basit. Sadece vinil kaplamanın arkasına biraz
yapıştırıcı sürün ve kaplayın. Kaplamları kasanın üstünde gerekli delikleri
açtıktan sonra ve jakları, düğmeleri ve LED leri takmadan önce yapıştırın.
Havalandırma ızgaralarını ve açtığınız bütün delikleri kapladıktan sonra kesmeyi
unutmayın.
|
