FUTABA 7C 2.4 GHz

Yazan: Güneş AYDIN

 Merhaba, bu sayıda sizlerle Futaba’nın 7C kumandasını tanıtıp helikopter menülerini ve genel olarak kullanımı anlatacağım. Kısaca kumandadan bahsedeyim. Kumanda, digital bir kumandadır tüm ayarlamalar ve trimler digitaldir. Kumandanın FM yada 2.4GHz tipi mevcuttur. Aldığınız kutu içinde sizin seçiminize bağlı olarak servo çıkabilir ya da çıkmayabilir. Kutu içinde standart gelenler (2.4GHz için): kumanda, boyun askısı, alıcı, alıcı pili, kumanda pili, şarj aleti (şarj aleti hem kumanda pilini hem de alıcı pilini şarj ediyor), alıcı, kullanma kılavuzu geliyor. FM de bunlara ek olarak alıcı ve kumanda için kristal, kumanda frekansını belirten sticker ve bu switchleri kumandaya takmak için bir aparat, ayrıca yine freknası belirten antenin ucuna asılan kurdele geliyor.

Mode/Page: Basılı tutulduğunda menüye girer. Menü içinde basılı tutulduğunda basic ve advanced menüler arasında geçiş yapar.

End: Menülerden çıkmaya yarar.

Select (Cursor) tuşları: Menülerde alt birimlerde gezinmeyi sağlar. Ana menüde sayfa geçişlerini yapar.

Pres (Dial): Menülerde gezinmeni sağlar. Basıldığında menüye girer. Menü içinde dial çevrildiğinde farklı % değerleri gibi değişiklikler yapar.

MENÜLER

7C de 3 tip menü vardır. Basic menü ve advanced menü ilk açıldığında gördüğünüz menülerdir. Basic menü genel ayarları içerir. Advanced menü ise daha karmaşık sayılabilecek ayarları içerir. Diğer menü ise kumandanın setup menüsüdür. Setup menüsü kumandaya özgü ayarları değiştirmenizi sağlar. Menülerin ekrana geldiğindeki yanlarda bulunan anlamı aşağıdaki gibidir. Ana sayfa da iken cursor tuşlarına basarak timer ve alttaki saati sıfırlayabilirsiniz. Timer geri sayım şeklinde ise ilk ayarladığınız haline döner. Sıfırlamak için press tuşuna basılı tutmanız gerekir.

BASIC MENU

Sırası ile aşağıdaki menüler vardır:

MODEL

D/R,EXP

E.POINT SUB-TRIM

REVERSE

TH-CUT

SWASH (Modelin swashplate tipini bağlı olarak bu menü bulunmayabilir.)

FAIL SAFE

PARAMETER

TH-CV(N)

PI-CV(N)

REVO-MIX

TIMER

TRAINER

MODEL MENÜSÜ

Bu menü de modeller arasında geçiş yapabilirsiniz. Toplam 10 model hafızası olan 7C den istediğiniz modele geçiş yapabilirsiniz. Uçak ya da helikopter fark etmez. Ayrıca bu menüden modelinize yeni isim verebilirsiniz. İsteğinize bağlı olarak modelleri farklı bir model sayfasına kopyalayabilirsiniz.

D/R EXP MENÜSÜ

Bu menüden modelinizin servo çıktılarına dual (triple) rate verebilir eğrisel (exp) bir hareket etmelerini sağlayabilirsiniz. Dual rateler servonun çıktı değerlerini değiştirirler. Daha dik yada daya yatay bir çıktı alabilirsiniz. Yani servo çıktınız dik ise (pozitif dual rate) servodan doğrusal ama daha keskin tepkiler alırsınız. Eğer dual rate i negatif ayarlarsanız servo çıktınız yine doğrusal olur ama bu sefer daha sağır tepkiler alırsınız. Bu hareketleri herhangi bir switch e atayabilirisiniz. Switch sayesinde dual (eğer 3 kademeli switch ise triple) rate i istediğiniz zaman açıp istediğiniz zaman kapatabilirsiniz. Eğer 120 derece eCCPM bir modeliniz var ise hareketler mixli olduğundan servo çıktısı ilgili hareketi yapan tüm mixli servolar için gerçekleşir. EXP ise (exponential) servo çıktınızın daha eğrisel olmasını sağlar. Servonun hareket ettiği mesafe aynıdır (eğer dual rate yok ise) ama servo çıktısı daha eğriseldir. Diğer bir değişle, kumanda sitcklerinin ortasında ya da uçlarında hassas yada sağır tepkiler almanızı sağlar. Bazı durumlarda servo çıktısı eğrisel ise bunu exp kullanarak doğrusallaştırabilirsiniz. (rudder gibi)

E. POINT MENÜSÜ

Helikopterinizi programlarken kullanacağınız en temel ve en önemli ayar menülerinden bir tanesidir. Bu menü servo nun en üst ve en alt limitlerini belirlemenizi sağlar. Her iki yönde de farklı yüzde değerleri ile servo limitlerini ayarlayabilirsiniz.

SUBTRIM MENÜSÜ

Bu menüde end point gibi temel ayarların yapıldığı bir menüdür. Helikopterde servo kolunun servoya göre 90 derece olması istenir. Aynı zamanda bu ayarlamalar ile swashplate in yere paralel olması sağlanır. Sub trim her servonun ayrı ayrı 90 derece olmasını ayarlar. Siz sub trim değerleri ile oynadıkça servo belli bir yöne hareket eder. Servo tam 90 derece olduğunda ayar doğru olmuş demektir. Bu ayar elle 90 dereceye en yakın hale getirdikten sonra yapılmalıdır. Bir nevi ince ayar gibi düşünülebilir.  Ama en temel ayarlardan biridir. Ayrı ayrı servo ayarı yapıldığını her kanalın altında ayrı bir sub trim değeri olduğundan anlayabiliriz.

REVERSE MENÜSÜ

Bu menü de sub trim ve end point gibi en temel ayar menülerinden birisidir. Her bir servonun düz yada ters çalışmasını ayarlayabilirisiniz. Bazı durumlarda servo ters çalışabilir. Bu ters çalışmayı reverse menüsü sayesinde düzeltebilirsiniz. Ayar aşamasında swashplate tipi ayarlandıktan sonra ilk yapılması gereken ayardır.

TH. CUT MENÜSÜ

Bu menü gazı sıfırlar. Bir switch sayesinde motoru kapatabilirsiniz. Uçuş sırasında bunun için bazı önlemler vardır. Uçuş sırasında eliniz bu switche değerse motor kapanmasın diye bir gaz değeri girersiniz. Bu sayede verdiğiniz değer üstünde motor kapanamaz switch i açsanız bile.

SWASH MENÜSÜ

Bu menü swashplate tipine bağlı olarak çıkar. 120 derece eCCPM modellerde, hareketin en üst ve en alt noktalarını belirlersiniz. Ayrıca eğer hareket tümüyle ters çalışıyor ise yüzde değerini tümüyle negatif yaparsanız hareket ters döner.

FAILSAFE MENÜSÜ

Bu menü ise kumanda ile alıcı bir şekilde haberleşemediği zaman modelin nasıl tepki vereceği ile ilgilidir.

PARAMETER MENÜSÜ

Bu menüden modelinizi ayarlarını resetleyebilirsiniz. Ayrıca model tipini girebilirsiniz. Uçak veya helikopter olarak. Helikopterde ise farklı swashplate tipleri seçebilirsiniz. H-1, H-2, HE3, HR3, H3, HN3 şeklinde farklı swashplate tipleri vardır. Bu menü den 5. ve 7. kanal için switchleri de girebilirsiniz.

H-1: Her servo ayrı ayrı hareket ederek ilgili hareketi sağlar. 90 derece olarak servolar bağlanmıştır. Her hareket bağımsızdır.

H-2: Servolar 90 derece olarak bağlanmıştır. Aileron hareketi için 2 servo mixli olarak çalışır. H-1 den farklı yanı budur. Pitch hareketi için de aileron ve pitch servolar swashplate i yukarı aşağı oynatır.

HE3: Servolar 90 derece olarak bağlanır. H-2 den farkı pitch hareketi için her 3 servo da hareket eder.

HR3: Servolar 120 derece olarak bağlanır. 3 servo da mixli olarak çalışır. Aileron hareketi için her 2 servo da çalışır. Elevator ve pitch hareketi için her 3 servo da çalışır.

H-3: Hareket mantığı HR3 ile aynıdır. Servola- rın arasındaki açı farklıdır. 140 derece swashplate tipi de denebilir.

HN3: 120 derece olarak servolar bağlanır. HR3 ün 90 derece saat yönünde dönmüş halidir. Hareket mantığı ise aileron ve pitch için 3 servo ile elevator için 2 servonun mixli çalışması ile gerçekleşir.

TH-CV (N) ve PI-CV (N) MENÜLERİ

Bu menüler sayesinde modelinizin gaz ve pal açısı eğerlerini farklı gaz kolu pozisyonlarına göre ayarlayabilirsiniz. Basic menü de sadece normal mod için ayarlar mevcuttur. Idle 1,2 ve otorotasyon için olan ayarlar advanced menü altındadır.

REVO MİX MENÜSÜ

Gyro olmayan modellerde kullanılır. Gaz servosu (yada elektriklilerde esc) ile rudder servosu mixli çalışır. Belli gaz değerleri için rudder komutları bu mix sayesinde verilir.

TIMER MENÜSÜ

Geri yada ileri sayım olarak kullanılabilir. Uçuş süreninizi buraya yazarsınız ve ineceğiniz zamanı bu süreye göre ayarlarsınız. Bir switch e atayabileceğiniz gibi gaz koluna da bu özelliği koyabilirsiniz. Her dakikada bir bip ile sizi uyarır. Girdiğiniz süre bittiğinde uzun süreli bip ile alarm verir. Gaz kolunun hangi pozisyonunda başlamak istiyorsanız SW alt menüsünde iken PRESS tuşuna basılı tutun.

TRAINER MENÜSÜ

İki kumandayı birbirine bağladığınızda geçerli olan bir menüdür. İlgili kanalları ağarğıdaki fotoğraftaki gibi öğrenciye verebilir yada vermeyebilirsiniz.

ADVANCED MENU

Sırası ile aşağıdaki menüler vardır:

TH-CRV

PIT-CRV

REVO-MIX

GYRO

HOV-THR

HOV-PIT

TH-HOLD

OFFSET

GOVERNOR

SWASH-TH

P-MIX1

P-MIX2

P-MIX3

TH-CRV MENÜSÜ

Bu menüden modeliniz için throttle curve değerlerini girebilirsiniz. 7C de 5 noktalı curve sistemi bulunmaktadır 5 nokta için ayrı ayrı yüzde değerleri girebiliyorsunuz. Ayrıca 2 tane idle-up uçuş modu bulunuyor. Normal mod da dahil toplam 3 mod oluyor. Her 3 mod için de ayrı ayrı throttle değerleri girebiliyorsunuz. Gördüğünüz normal mod için olan throttle değerleri basic menüdekiler ile aynı değerler olacaktır.

PIT-CRV MENÜSÜ

Bu menüden modeliniz için pitch curve değerlerini girebilirsiniz. 7C de 5 noktalı curve sistemi bulunmaktadır 5 nokta için ayrı ayrı yüzde de- ğerleri girebiliyorsunuz. Ayrıca 2 tane idle-up uçuş modu bulunuyor. Her normal modda dahil toplam 3 mod oluyor. Her 3 mod için de ayrı ayrı pitch değerleri girebiliyorsunuz. Tüm bu 3 moda ek olarak otorotasyonda kullandığınız throtle hold switchi açık olduğunda devreye giren bir pitch curve değeri de girebiliyorsunuz. Gördüğünüz normal mod için olan pitch değerleri basic menüdekiler ile aynı değerler olacaktır.

REVO MIX MENÜSÜ

Bu menü gyro olmayan modellerde kullanılan bir menü. Eskiden gyro yerine uygun throttle değerine karşılık bir rudder değeri giriliyordu. Bu menü onu ayarlamak için.

GYRO MENÜSÜ

Gyro modunu, her mod için hassasiyetini ve modlar arası geçiş için switchi ayarladığınız menüdür. Bazı gyrolarda genellikle %50 den sonra head lock moda geçerler. 7C de ise bu şekilde bir ayar yok gyro modu GY iken A ve N olarak ayarı ayrı hassasiyetler girebiliyorsunuz. A Headlock moda tekabül ediyor. N ise normal moda. Diğer bir değişle %68 olan gyro hassasiyeti 7C için A %18 oluyor. Yada %40 7C de N %40 a denk oluyor.

HOV-PIT ve HOV-THR  MENÜSÜ

Kumanda üzerindeki sağda bulunan knob VR (pot.) ile ince throttle ve pitch ayarını yaptığınız menüdür. En uygun hover noktası için gaz ve pitch değerlerinizi giriyorsunuz.

THR-HOLD  MENÜSÜ

Bu menü otorotasyon için gerekli bir menüdür. Motor için rölanti değerini giriyorsunuz: Ayrıca gaz ani kapandığı için kuyruk kaçmasın diye rudder rate de girebiliyorsunuz sadece throttle hold aktif olduğunda çalışıyor bu rudder rate.

OFFSET  MENÜSÜ

Bu menü, idle up1 ve idle up2 de kontrolleri hassaslaştırmak için kullanılan bir menüdür. 3D de ani manevra yapabilmek için servoların ilgili konrollerde çıktılarını arttırıyorsunuz. Mantığı swash menüsündeki gibidir. Servo servo ayarla- maktansa o kontrol için mikslenmiş servo grubunu ayarlıyorsunuz swash menüsünde olduğu gibi. Tek bir fark var pitch yerine rudder girdisi yapıyorsunuz

GOVERNOR  MENÜSÜ

Bu menü yakıtlı modellerde harici governorlarda kullanılıyor. İstediğiniz rotor hızını yüzde olarak giriyorsunuz. Bir switche bunu atayıp istediğiniz switch için farklı rotor hızı değerleri girebiliyorsunuz. Thr-hold açıkken governor kapalı olmalıdır bu da menüdeki +LIMIT yada -LIMIT ile ayarlıyorsunuz. Bu menü FM 7C lerde yoktur.

SWASH-THR  MENÜSÜ

Uçuş sırasında verdiğiniz aileron ya da elevator komutlarında motor devrini arttırma ihtiyacı hissederiz irtifa kaybını önlemek için. Bu durumda biz gaz kolunu arttırırız. Bu menü bu motor devrini arttırma olayı kendi yapıyor. Aileron ve elevator için her 3 uçuş modu için farklı gaz yüzdeleri yazabiliyorsunuz. Bu menü FM 7C lerde yoktur.

P-MIX1, P-MIX2 VE P-MIX3  MENÜSÜ

Bu menüler modelinize harici bir şey bağladığınızda onu çalıştırmak yada bir switch aracılığı ile kontrol etmeniz için hazırlanmıştır. 3 tanedir. Örneğini açılır kapanır iniş takımları gibi. Ya da bir tuş ile bağladığınız kameranın kayda başlaması ve durdurması gibi.