MSH PROTOS

Yazan: Ryan Kephart (RC Heli Magazine)

Tercüme: T. Cenk SARIUÇAK

 Monti Steri Helicopters (MSH) 2008 de İtalya Milan şehri yakınındaki Uboldo kasabasında kuruldu ve RC helikopter piyasasında bir yer edinmeye çalıştı. Ama firma sahibi ve tasarımcılar Davide Monti ve Corrado Steri bu hobide yeni değiller. Bu mesleğe “Heli-up” isminde küçük bir firma ile başladılar. Bu firma T-rex 450 helikopterler için yüksek kalitede Guerilla Gear ürünleri üretiyordu. Bu iki ortak Protos’ u yaratmak için 2 yıllarını ve çok geniş plastik bilgilerini ortaya koydular. Yapılan yatırımlar ve harcanan zaman her parçanın tek tek üretilmesine dayanıyordu ve sonuç olarak Protos’ un %90’ ı İtalyada üretilmiş oldu. Fedakarlık, içtenlik ve bu işe adanmış uzun ve yorucu çalışmaların sonucunda Protos ortaya çıktı.

BÜYÜKLÜK: 500

GÜÇ: ELEKTRİK

TİP: GÖVDE ve KUYRUK

KURULUM: KİT

ÖZELLİKLER

MSH kendine özgü ve çok hafif bir helikopter tasarlamış. Protos’ un özellikleri arasında hafiflik, sağlamlık, karbon alaşımlı plastik, kayışlı kuyruk sistemi, motor dişlisine bağlı otorotasyon dişlisi ve sağlam iniş takımları var.

TASARIM: Gövde kalıp plastikten yapılmış iki parçadan oluşuyor. Plastiğe güçlü ve hafif olması için karbon alaşım eklenmiş.

CANOPY: MSH fabrika boyalı plastik bir kanopi koymuş. Kanopi bağlantı parçaları lastikten yapılmış. Ağırlığı 20 gram ve her türlü geniş pili barındıracak genişlikte.

SWASHPLATE: Swashplate kontrolü servodan direk olarak CCPM ile kontrol ediliyor.

BİLEŞEN YERLEŞİMİ: Rulman blokları aynı zamanda servo montaj yerleri olarak kullanılıyor. Motor gövde altından monte ediliyor ve ana dişlinin tam önüne yerleştirilmiş. Özel bir aparat gerektirmiyor. Ana gövdenin yüzeyi elektrik bileşenlerin kabloları için rahatlıkla montaj alanı görevini görebiliyor. Pil yuvası herzaman olduğu gibi cırt cırtlı bir sistem değil lastikle kullanılarak sabit hale getirilmiş.

MOTOR:  Motor gövdenin en altına monte ediliyor. Yana takılan civatalar kayış gerginliği ayarı için düşünülmüş.

CLUTCH:  Kit ile beraber gelen 18T dişli serpentin kayışı montajı için tasarlanmış.

ANA DİŞLİ:  97 dişi olan ana dişli serpentin kayışına 2 yandan temas ediyor.

OTOROTASYON DİŞLİSİ:  Ayrı bir otorotasyon dişlisi bulunmuyor. Motor dişlisindeki tek yönlü rulman alttan ve üstten sabitlenmiş. Bu tasarım ek bir otorotasyon dişlisini elimine etmiş.

MODEL ÖZELLİKLERİ

Yürüyen aksam tasarımı gerçekten dahiyane. Ayrıca helinin hafifliği ve sağlamlığı mükemmel.

KUYRUK KASASI: Kuyruk kasası plastik. pallerı çevirmek için büyük bir dişli kullanılmış. Kayış dişli tutunması için ekstra bir parça kullanılmış.

KUYRUK PAL TUTUCULARI:  Plastik pal tutucularda iki adet rulman bulunuyor. Böylece daha uzun ağırlıklar takılabiliyor.

KUYRUK KONTROL MEKANİZMASI: Pal açı verici plastikten üretilmiş ve pitch slidera alttan ve üstten menteşe ile bağlı. Tüm birleşim yerlerinde rulman kullanılmış. Verici sıkışmayı önlemek için çift menteşeli tasarlanmış.

BUM:  Aluminyumdan yapılmış. Çapı 17.5 mm, uzunluk: 432 mm.

KAFA BLOĞU:  Kafa bloğu aluminyum alaşımdan tek parça olarak üretilmiş ve tek bir jesus bolt ile şafta tutturulmuş.

BELL/HILLER KOLLARI: Kollar plastik ve direk olarak pal tutuculara bağlanıyor. Kollarda flybar için 2 adet Bell yuvası, 1 adet Hiller yuvası bulunuyor.

PHASING:  Ayarlı bir phasing yok. Phasing ayarı yapmak için washout u kafadan çıkan ayaklar üzerinden ayarlayabiliyorsunuz.

WASHOUT KOLLARI:Kollar plastikten üretilmiş. Destek için çift rulman yerleştirilmiş.

ANA PAL TUTUCULAR:  Ana pal tutucular plastik ve 2 rulman ve 1 açık rulman kullanıyor.

SWASHPLATE: 120° CCPM swashplate aluminyum alaşımdan üretilmiş. Anti rotasyon kılavuzu ana gövdenin arka kısmına monte edilmiş. ball linkler kitle beraber gelen bal link metresiyle ölçülüp swashplate e düzgün çlçğlerde takılması gerekiyor. Ball linkler yerine sertçe oturuyor ve sürtünme minimumda.

KUTUYU AÇTIĞINIZDA

Kit iyi organize edilmiş. Kılavuzdaki her adımın kendi özel torbasına konulmuş parçaları var. Böylece hazır olmadığınız bir yerin motaj parçalarını açmıyorsunuz. Yedek parçaları var ve hiç bir parça eksik değil.

KILAVUZ

Kılavuz kitin içinden çıkmıyor. İnternetten indirip basmanız gerekli. Maliyeti düşürmek için iyi bir yöntem. Kılavuzdaki direktifler açık, net ve profesyonelce kaleme alınmış. Kurulum ve ayar gayet rahat anlaşılıyor.

MONTAJ

 1- MSH son zamanlarda ana rotor kafasında tracking problemleri çıkartan bir tasarım hatası buldu. Bunu yoketmek için kurulum sırasında ana şaftın tepesine yavaş kuruyan epoksi uygulayın. Böylece tracking sorunu yaratan kafadan kurtulmuş oluyorsunuz.

2-  Kit ile beraber gelen plastik kuyruk pallerini kullanmayın. Piyasadan mutlaka daha dayanıklı bir pal seçin. Orjinal paller çok ince ve ufak bir sürtünmede kuyruk aksamına zarar verebiliyor.

3-  Vidaları fazla sıkmayın. Plastiğe giren vidalar yuvalarını kolayca sıyırabiliyor. Kılavuzda da söylediği gibi vida kafası plastiğe değdikten sonra 1/8 daha döndürün.

4-  Kayış çok gergin olmalı. Kayış ayarlandıktan sonra yanlara en fazla 1-2 mm oynamalı. Gergin olmazsa tırmanışlarda boşalabilir.

5-  Pallerinize +/- 13 derece açı verin Helikopter boğulmayacaktır. Daha fazla açı verirseniz kayış hasar görebilir ve sürekli yerinden çıkabilir.

İlk uçuşlar kuyruk ayarları, ince ayarlar, kafa hızı, expo ve mixing ile istediğim uçuş karakteristiğini yakalamakla geçti. Daha ilk başta kılavuzda verilen link ayarları pallerin mükemmel tracking ayarı yakalamasını sağladı. Kayış gerginliğini ayarlamak biraz zorladı. Pitch pumplarda kayışın kaymaması için gereken gerginliği bulmak biraz zaman aldı. Kayış bayağı bir gerginlik istiyor ama bu gerginlik helikopterin dayanıklılığını ya da performansını etkilemedi.

HOVER. Hoverda Protos havada taş gibi idi ve hereketleri yumuşaktı. Helikopter çok sessiz ve sanki rayların üstünde gidiyormuş gibi sakin hareket ediyordu. Hafifliği yüzünden rüzgardan biraz etkilenmesine rağmen hareket kabiliyeti bu hafifliğini yenmeyi başardı.

DÜZ UÇUŞ.  Düz uçuş başarılı geçti. Yüksek hızdaki bu uçuşta helikopter hiç pitch komutu istemedi. Bir helikopterin bu kadar hızlı ve aynı zamanda bu kadar sessiz olması gerçekten zevkli oluyor.

CYCLIC TEPKİLER.  Cyclic pitch tepkisi mükemmeldi. Protosun hafifliği gerçekten manevra kabiliyetini artırmış durumda. Tic Toc lar gördüklerim arasında en hızlılarıydı. Protosu bir sinek gibi ileri geri oynatırken hiç güç harcamıyorsunuz.

COLLECTIVE PITCH. Protos kendi kendine havada duruyor gibi geliyor. Ayrıca güçlü bir motorla birleşince roket gibi havaya fırlıyor. Bütün bun- ların altında helikopterin hafifliği yatıyor. Protos’ a 5S 4500 pillerimden birini takıp ağırlık alıtnda nasıl davranacağını görmek istedim. Ağırlığın üstesinden geldi. Ama biraz yavaşladı ve kendi sınıfındaki helikopterlerin manevra kabiliyeti seviyesine indi. Bu kadar büyük bir pilin uçuş süresi ise 8-9 dakikaya kadar çıkabiliyor.

KUYRUK TEPKİSİ. Plastik kuyruk palleri ile bile Protos kuyruğu harika tutmayı başardı. Kuyruktaki ek ağırlıklar kuyruk servosunun ısınmasını engelliyor.

OTOROTASYON. Herhalde kayışın performansı etkilediği tek yer otorotasyon. ana rotor sistemi uçurduğum diğer helikopterlerden daha çabuk yavaşlıyor. Sistemde sürtünme fazla da olsa kendi sınıfındaki helikopterlere oranla daha iyi otorotasyon yaptı. Otorotasyon sırasında bir problem olsa bile iniş takımları sert inişleri kaldırabiliyor.

UÇUŞ SONRASI İNCELEME. Yaptığım bir çok uçuştan sonra kafa ve kuyruk bileşenler ilk uçuştaki gibi sapasağlamdı. Linklerde boşluk oluşmadı. Gergin kayışlı yürüyen aksamın çok güç gerektireceği konusunda endişelerim vardı. Pal hızı 2800 rpm ye sabitleyince, Protos sakin 3D uçuşta 6S pilde 21 amper çekti. Benim uçuş stilim için gerçekten düşük bir rakam. İlk başlarda motor çok ısındı (69 derece) Bir kaç uçuştan sonra motor ısısı 59 derecenin üstüne çıkmadı. Test uçuşlarının sonuna doğru talihsiz (ya da bu yazı için talihli diyelim) bir kaza geçirdi Protos. Büyük bir kaza değildi. Paller, pal tutucular, miksaj kolları kırıldı. Ana şaft yamuldu, Kanopi parçalandı ve kayış sıyrıldı. Gövde dahil diğer bütün parçalar sağlam çıktı bu kazadan. Bür kırım esnasında o kadar dayanıklı olmamasına rağmen parça fiyatları dolayısıyla kırım bedeli düşüktü. Bu da bana dayanıkllıktan feragat edip daha hafif bir helikopter oluşturmak için iyi bir neden gibi geliyor.

Protos bu hobide bir çok ilke imza atmış durumda. Yürüyen aksam iyi bir buluş. Cüssesine göre gerçekten hafif. Gövde kalitesi ve malzemesi neredeyse mükemmel. Bütün bu özellikleri Protosu almak ve kurmak için iyi bir neden. Aklınızda bulundurmanız gereken tek şey o kadar dayanıklı bir helikopter olmaması ama yedek parçaları da ona göre ucuz. Böyle olunca kırım masraflarınız da minimuma iniyor. Zaten Protos kırım için değil uçmak için tasarlanmış bir helikopter.