COPTER-X 450 SE V2

Yazan: T. Cenk SARIUÇAK

T-rex helikopterleri dünya çapında kendilerini hem kalite hem de performans olarak kanıtlamış RC helikopterlerdir. Elektrikli T-rex 450 SE V2 bu modellerin içinde heralde en popüler olanlarından biridir. Durum böyle olunca he- likopter üretici firmalar Amerika’ yı yeniden keşfetmek yerine T-rex 450 modelinin kopyasını piyasaya çıkart- mışlar. Copter-X 450SE V2 de bunlardan biri. Bu ya- zımda Copter-X’ i kutu açma aşamasından uçuş testine kadar inceleyeceğim. Bakalım Copter-X kopyalamayı ne kadar başarmış?

www.miracle-mart.com ’dan sipariş verdiğim Copter-X 450SE V2 ARF kit ve elektronikler 6 günde elime ulaştı. Postacı kutuyu bana uzattığında bir şaşkınlık yaşadım. Kutu 47x20x10 cm boyutlarındaydı. Helikopterin boyutları aklıma gelince bir yanlışlık var diye düşünmeye başladım.

Kutuyu açınca bir yanlışlık olmadığını anladım. Kutunun içinden sipariş verdiğim her şey çıktı. 3 kutunun içine gayet düzenli olarak yerleştirilmiş parçalar ilk intibamı tamamen sildi.

1. Fabrika’ da birleştirilmiş ana gövde

2. Kep ve çıkartmaları

3. Fabrika’ da birleştirilmiş ana kafa (rotor)

4. Fabrika’ da birleştirilmiş kuyruk aksamı (rudder)

5. Demonte iniş takımları

6. Ana dişli

7. Ahşap paller

8. Kuyruk bumu, vida seti, yatay ve dikey finler ve diğer bağlantı parçaları.

ÖZELLİKLER

Uzunluk: 650 mm

Yükseklik: 230 mm

Ana Rotor: 700 mm

Kuyruk Rotoru: 150 mm

Motor Dişlisi: 13T/11T

Ana Dişli: 150T

Kuyruk Dişlisi: 25T

Ağırlık (Pilsiz olarak): 354 g

Ağırlık (Pilli olarak): 690 g

GEREKLİ EKİPMAN

1. Futaba GY-401 gyro

2. Futaba S9257 dijital servo (kuyruk için)

3. 3 adet Hitec HS65 MG (metal dişli) cyclic servosu

4. Align 430L fırçasız motor ve Alıgn 13T dişli

5. Dynam 30A ESC ve programlama kartı

KURULUM

Kumanda ve alıcı olarak elimde mevcut olan Spektrum DX7 kumanda ve AR6100e alıcı, pil olarak TurboRix 11.1V 2200mAh 20C yi kullandım. Montaj Kutudan maalesef kullanım kılavuzu çıkmadı. Bu benim aldığım Copter-X e özel bir sorun olabilir. Ama dert etmedim. İnternetten hemen indirdim ve çıktısını aldım. Kılavuzu çok açıklayıcı değil. O yüzden T-rex 450SE V2 nin kılavuzunu kullandım. Gayet güzel açıklamalarıyla montaja ışık tutuyor.

İlk yaptığım ana gövdeyi incelemek oldu. Gövde tamamen karbon fiberden üretilmiş ve metal vidalarla montajı yapılmış olarak karşıma çıktı. Malzeme kaliteli, işçilik güzel ama mükemmel değil. Gövdenin kenarları tam anlamıyla bitirilmemiş, o yüzden ince zımpara ile biraz rötuşladım. Zımpara yapmamın nedeni herhangi bir kenarın üstünden kablolar geçerse zamanla ve sürtünmeden dolayı kabloların kesilmemesi.

Gövdeyi birbirine bağlayan vidaları incelediğimde hiçbirinde threadlock konulmamış olduğunu gördüm ve hemem işe giriştim ve oplam 41 adet vidayı söküp threadlock (Loctite) uyguladım.

Vidaları “yapıştırma” işi bitince sıra servolara geldi. Servolar için gövdede servo yuvaları mevcut ve kullandığım Hi-Tec HS-65MG servolar bu yuvalara tam oturuyorlar. Tam oturuyorlar ama montajı o kadar kolay değil. Servo kabloları servonun yanında çıktığı için maalesef direk olarak yerine yerleştiremiyorsunuz. Servoların arka kapağındaki 4 adet vidayı söküp kapağı kaldırdıktan sonra servoyu yuvasına geçirip daha sonra arka kapağı takmanız gerekecek. Burada biraz sabırlı olmakta fayda var, zira servolar yuvalarına girdikten sonra arka kapakları takmak biraz zor. Servoları gövdeye sabitlemek de biraz sorun. Vidalar gövdedeki yuvalara girerek servoları sabitliyor ama bir iki söküp takmanın ardından gövdedeki vida yuvaları büyüyor ve vidalar bir işe yaramıyor. Bunun çözümü ise ya bir somun kullanmak ki o kadar ince vida için somun bulmak zor olabilir ya da plastikten bir somun yapmak. Bu iki çözüm de servoların sıkı bir şekilde givdeye tutunmasını ve uçuş esnasında vidalarının gevşeyip servoyu yerinden oynatarak bir kazaya neden olmasını önlüyor.

Servoların montajından sonra fabrika tarafından montajı yapılmış kafa (rotor) ya bir göz attım. Malzeme tamamen metal ve T-rex 450SE V2 rengine boyanmış ve Copter-X logosuya da süslenmiş durumda. Parçalar T-rex ile aynı. Tek zayıf noktası boyası. Boya en ufak bir tornavida darbesinde çiziliyor. Her zamanki gibi vidaları threadlock için kontrol ettiğimde olmadığını gördüm. Yanlız ufak bir ayrıntı var. Kafadaki bazı vidaların sökümü imkansız. Vida kafalarını yalama yapmaktansa kendi haline bırakmayı uygun gördüm. Zaten bu vidalara threadlock uygulasam bile bu kadar sağlam olmazdı. Kafayı monte ederken beraberinde ana dişlileri de monte ediyorsunuz.

Motor montajı biraz daha dikkat gerektiriyor. Özellikle dişlinin motor şaftına montajı. Motor dişlisi iki bölümden oluşuyor. Üstteki bölüm ana dişliye temas eden ve motor gücünü ana dişliye aktaran bölüm. İkinci bölüm ise dişliyi şafta sabitlemek için kullanılan vidanın olduğu bölüm. Alttaki bölüm üst taraftan daha geniş. Bu yüzden dişlinin motor şaftındaki konumunu iyi ayarlamak gerekiyor. Alt bölüm plastik ana dişliyle temas ederse temas ettiği bölüm zımparalanmış gibi anında aşınıyor. Motor montajı yaparken ana dişli ile motor dişlisi arasına bir parça kağıt sıkıştırıp vidalarını öyle sıkmakta fayda var.

İniş takımları montajı gayet basit ve net hatta en basit bölüm iyebilirim. Dört vida ile ana gövdeye bağlanıyor.

Kuyruk montajı biraz zahnetli ve sabır istiyor. Kayış sistemli Copter-X in kuyrugunu montaja önce kuyruk aksamını kuyruk bumuna geçirerek başlamak gerekiyor. Yalnız kayış kuyruk aksamına takılı geldiği için öncelikle kayışı kuyruk bumundan geçirmek gerekiyor. Bu çok dikkat edilmesi gereken bir bölüm. Kuyruk kayışı bumun içinden geçip gövdedeki dişliye takılana kadar sağa ya da sola dönmemesi gerek. Bunun bana göre en kolay yolu bakır bir telin ucunu kanca yapıp bumun içinden geçirerek kayışı bu kancaya geçirip teli yavaşça geri çekmek. Daha sonra bumun kayış çıkan ucunu gövdedeki yerine geçirip çıkan kayışı da gövdedeki kayış dişlisine geçirmek. Burada bir kez daha dikkatli olmak gerek. Kayışı takacağınız yer yatay. Yani kayışı çeyrek tur (90 derece) döndürmeniz gerekecek. Yön olarak kafa karıştırmamak için hangi yön olduğunu söylemiyorum. Ama kayışı monte ettikten sonra

helikoperin burnu saga bakacak sekilde ana kafayı saat  yönüne çevirince kuyruk saat yönü tersine dönüyorsa bağlantı tamam demektir. Daha sonra kayış gerginliğini bumu gövdeye girdiği yerden ileri geri oynatarak ayarladıktan sonra vidaların sıkıyorsunuz ve bum ile beraber kuyruk montajı da bitmiş oluyor. Unutulmaması gereken bir adım da kuyruk aksamını buma takmadan önce dikey, yatay fin, kuyruk hareket çubuğu ve kuyruk servo aparatlarının buma geçirilmesi. Unutursanız kuyrugu sökmeniz gerekiyor. Bundan sonra gyro ve kuyruk servosu montajı geliyor. Gyro nun yerı zaten belli. Kuyruk bumunun gövdeye girdiği yerin üstü güzel bir paltform ve GY401 tam oturuyor. Kuyruk servosu S9257 ise kuyruk ile beraber gelen aparatlara monte edildikten sonra kuyruk hareket çubuğunun bir ucunu servoya diğer ucunu kuyruk aksamına takınca montajın bu bölümü de tamamlanmış oluyor.

Kalan elektronik parçalar olan alıcı ve ESC nin montajını yaparken göz önünde bulundurmanız gereken bir iki ufak püf noktası var. ESC yi ana dişlinin altına yerleştirerek ana dişliden gelen hava akımını ekstra soğutma olarak kullanmayı düşündüm. Alıcı ise en öne yerleşti. Alıcının yeri önemli. Servolar, ESC ve gyrodan gelen kabloların yetişebileceği yere sabitlemekte fayda var. Özellikle servo kablolarının uzunluklarına dikkat edin.

Bundan sonra her helide yapılması gerek ayarlar geliyor. Bunları burada anlatmayacağım. İnternette bulabileceğiniz bir sürü kaynak var. Özellikle Finless Bob’ un T-rex 450SE V2 videolarını tavsiye ederim.

Standart ayarlar bittikten sonra ana pallerinizin balance ayarlarını yapın ve sonra pal tutuculara monte edin. Ahsap palleri takarken de bir sorunla karşılaşabilirsiniz. Paller pal tutuculara zorlayarak girebilir. Bunu önlemek için bir zımpara ile pallerin baş kısmındaki plastikleri biraz zımparalayın ve pal tutuculara rahatça girmesini sağlayın... Son olarak kuyruk pallerini de taktıktan sonra pallerinizin açılarını uçuş stilinize göre ayarlayın. Montajımız tamamlanmıştır. Blade tracking ayarını uçuş esnasında hover da iken bakıp öyle ayarlayın.

UÇUŞ

Ayarlar tam anlamıyla yapıldıktan sonra uçuşu gerçekten keyifli bir helikopter Copter-X 450SE V2. Eğer ki Honey Bee King 2 gibi daha küçük bir CCPM helikopterden geçiş yapıyorsanız çok çok rahatlayacağınız bir helikopter olduğunu belirtmem gerekir. 13T motor dişlisinin verdiği ekstra kafa hızıyla çok daha kıvrak ve atak ve aynı zamanda stabil birelikopter. Cyclic hareketlere verdiği gecikmesiz tepkiler stabil ve hızlı pirolar gayet başarılı.

SONUÇ

Copter-X 450SE V2 başarısını T-rex 450 kopyası olmasına borçlu. T-rex’ in bütün parçaları ile uyumlu bir model ve fiyat açısından oldukça iyi düzeyde. 450 büyüklüte bir heliye geçmek isteyen ve T-rex e bütçesi uygun olmayan RC helikopter tutkunları için gözönünde bulundurulması gereken bir model.

Kırımsız uçuşlar...