Yazan: Sarper Karataş

Align firmasının Trex 250 ile birlikte piyasaya sunduğu yeni bir gyrosunu test ettim geçtiğimiz ay, incelememin bir önceki hali ve ürün ile yaptığım uçuş videoları www.hobbyrc.com forumlarında bulunabilir, sözü fazla uzatmadan incelememi sizinle paylaşmak istiyorum.

Ürünü satın almak:

Siparişi bayramdan önce vermiştim, elime ulasmasi yaklaşik 12 gün kadar sürdü. Arada bayram olduğunuda hesaba katarsak iyi bir süre. Ürünü Ebay'den kargo dahil 160 $'a aldim. Bu fiyatın gyro&dijital kuyruk servosu icin çok iyi oldugunu düşünüyorum. Internet sitelerinde aldığım combo'nun fiyatı 190-200 dolar civarinda.

İlk izlenim:

Ürün hakkındaki ilk dikkat çekici özellik gyronun çok ufak olması. Trex 250'lerde dahil kullanılabiliyor olduğunu düşünürsek zaten çok büyük bir ürün bekleyemeyiz ancak gyro gerçekten beklediğimden küçüktü.

Gyro üzerinde bir tane düğme dışında hiçbir ayar potu veya düğmesi bulunmuyor. Gyro ile ilgili tüm ayarları bu düğme aracılığı ile menuye girdikten sonra rudder kanalina komutlar vererek yapiyoruz. Kullanımı ve ayarlaması gerçekten çok basit.

Gyro'nun ayarlayabilecegimiz özellikleri resimlerde de görüldüğü gibi:

1. Normal veya Narrow Pulse servo secimi

2. Dijital veya Analog Servo secimi

3. Gyronun düzeltme aksının düz veya reverse(ters) oluşu

4. Servonun maksimum hareket edeceği limitler. Burada dikkat edilmesi gereken 2 yön içinde farkli limit ayarlanabiliyor olması. Çok güzel bir özellik.

5. Delay. Delay ayarlarından ayrıca bahsedeceğim.

Ben ürünü elimdeki 450 sınıfı helikopter olan Thunder Tiger Mini Titan için kullanacağım. Bu sınıf için Türkiye'deki en yaygın gyronun Futaba GY401 olduğunu düşünerek devamlı bu gyro ile karşılaştırma yapacağım. GP750, Align'in daha önce çıkardığı GP700 gyro'sunun biraz modifiye edilmiş ve yenilenmiş bir versiyonu. Yapılan yeni modifiyeler genel olarak küçük helikopterlere göre (450 ve 250 sınıfı). Aynı şekilde yazı boyunca GP700 ile GP750 arasindaki farkları da yazacağım.

NOT: GP700'ü hiç kullanmadım ve karşılaştırma bilgileri sadece gözlem üzerinedir.

GP750'nin, GP700 ve GY401'e göre ilk önemli avantajı gyronun altIndaki metal plaka. Küçük elektrikli helikopterlerde gyrolar monte edilirken, gyroyu sarsıntıdan uzaklaştırmak için çift ta- raflı bant üstüne bir metal plaka konulup bir cift taraflı bant daha yapışıtırılır ve gyro bu bant üzerine monte edilir. Align, bu sistemi direkt gyro uzerine entegre etmiş. Bu gyronun Trex 250 için bir çözüm olduğunuda düşünürsek, bu entegre plakanın çalışması gerektiği gibi çalistigini düşünüyorum.

Gyronun montaji diger gyrolardan farkli degil. Mini Titan için kaba bir tabirle "cuk" oturuyor. İster boom altına istersenizde gövde altına monte edebiliyorsunuz Gyroyu. Tam oturuyor yerine.

Gyro Ayarlari:

Gyronun barındırdığı ayarlardan biraz bahsedelim:

1. 1520/760: Bu ayar piyasadaki en üst seviye kuyruk servoları ile uyumlu- luk için var. Normal ve Dijital servolar 1520 sınıfına giriyor. Futaba 9256, BLS251, Logictech 3100 ve 6100 ve bazi servolar narrow pulse denilen 720 sınıfında servolar. Bu servolar saniye başina, normal analog ve dijital servolardan daha fazla komut alıyorlar. Basitçe, aynı zaman dilimi içinde daha fazla kuyruk düzeltme komutu aldıkları için bir performans artışı oluyor.

Dikkat: Eğer elinizdeki normal analog veya dijital servoyu Narrow Pulse olarak ayarlarsaniz servonun elektroniğine zarar verebilir ve servoyu bozabilirsiniz. Aynı şekilde Narrow Pulse bir servoyu 1520 ayarı ile kullanacak olursanız servo en sola dayanacak ve yüke bindiği için kısa bir sure içinde bozulacaktır.

Gyroda bu ayar standart 1520'de geliyor. DS520 servosu için de 1520'de kullanıyorum.

2. DS/AS: Dijital ve Analog servo seçimi. Dikkat edilmesi gereken nokta diital servolarinda analog servo sinyalinde çalisabileceği ancak tersinin servo için zararlı olduğu. Analog bir servoya dijital servo sinyalleri gidince servo kızarıyor. Gyorda bu ayar standart DS ile geldi. DS520 servosu içinde DS kullanıyorum.

3. Nor/Rev: Gyronun düzeltme yapacagı aksi belirliyoruz. Eğer gyro kuyrugu sabit tutmak yerine daha da çok döndürüyorsa bu a- yarın doğru olup olmadığını kontrol etmekte fayda var. Helikopter motorunu çalıştırmadan önce bu ayarın doğru olduğu- na emin olun.

Gyroda bu ayar standart Nor olarak geliyor ancak gyronun takılma şeklinden, gyronun kullanıldığı helikopter modeline kadar farklılık gösterecektir.

4. Limit: Servonun sağ ve sol olarak ne kadar uç noktalara gideceğini belirliyoruz bu ayar ile. Ayar led'imiz buraya geldiğinde sağ tarafa doğru rudder komutu veriyoruz. Servo uç noktaya geldiği zaman, sol tarafa doğru komut veriyoruz. Servo diger uç noktaya geldiği zaman SET duğmesine tekrar basıyoruz ve ayar bitiyor. Tüm modern gyrolarda Limit ayarı sağ ve sol için ayrı yapilabiliyor. GY401'e göre bu gyronun ilk artısı bu ayar. GY401 sadece genel bir limit ayarı barındırıyor.

5. Delay: GP700'de delay ayarı GY401 gibi sadece genel bir gecikme olarak çalışıyor. Servonun modeline göre delay ayarının düzgün çalistigi bir nokta oluyor. GP750'de Delay ayarı öncelikle 250/450 ve 500/600/700 olarak 2 farklı ayar içeriyor. Gyroyu taktığımız modelin büyüklüğüne göre önce bu ayarı ayarlayıp ardından delay isteyip istemediğimizi ayarlıyoruz.

Bu ayar standart olarak 250/450 sınıfına ayarlı geliyor. Bende modelim Mini Titan'da bu ayar ile kullandım.

Gyronun ayar prosedürü ise basitçe şu şekilde:

Modele elektrik verildikten ve gyro ilk birkaç saniye calışıp işler vaziyete geldikten sonra SET düğmesine basılı tutuyo- ruz, 1520/760 ışığı yanıyor. Burada seçmek istediğimiz ayara göre sağ veya sol rudder komutu veriyoruz. Verdiğimiz komuta göre gyro üzerindeki led kırmızı yada yeşil oluyor. Örnek olarak bu ayar için yeşil led 1520, kırmızı led 760'i temsil ediyor. Bu ayarı yaptıktan sonra SET düğmesine bir kere daha basıyoruz yaptığımız ayar kaydediliyor ve AS/DS ayarına geçiyoruz. Diğer ayarlarıda aynı şekilde yapıyoruz.

Gyro'nun uçuştaki performansı:

Bu gyronun 90'lık helikopterden rex 250'ye kadar her modelde kullanılabilir olmasi ve fiyati gercekten guclu bir seçim yapıyor gyroyu. Eger performansıda gerçekten beklenen gibiyse sanırım bundan sonra alacagımız modellerde bir ton para dökmektense bu gyroyu kullanabiliriz.

Hover hakkında konuşacak olursak zaten gyro canavar gibi. Kuyruk öyle bıraktıgım yerde beni bekledi . Bu gyro için kendimi denek ilan etmiştim. Peformans yorumunu kağıt üzerindeki yazılarla veya internet videoları ile değilde bizzat kullandıktan sonra yapmak daha sağlıklı geldi bana.

Gyronun uçuş performansı hakkında kesin bir karar varmadan önce modelime takılı olarak 12 uçuş gerçekleştirdim. Bu uçuş sayısının hem gyronun yeni hissiyatına hemde modeli tekrar tanımak adına birazda olsa yeterli olduğunu düşünüyorum.

Gyro gerçekten inanılmaz . Gözümle görüp bizzat test ettikten sonra gönül rahatlıgı ile söyleyebilirim. Kuyruk bıraktığınız yerde sizi bekliyor aynen. Piro rate'ler aşırı derecede sabit. Sağ ve sol kanal arasındaki hissi eşitlemek için dual rate farkı koymam gerekmedi.Tam sağ veya sol rudder verince model saniyede 4 yada 5 tur atıyor. Gözle takip edemiyorsunuz. Bu kadar ufak bir gyronun bu hızda kararlılığını hiç bozmaması çok güzel.

Rudder kanalı lineer bir his veriyor, lineerliği sağlamak adına expo vermeye gerek yok.

Gyro ile denediğim manevralar:

Hover,

Invert hover,

Piro Hover(ozellikle sabit piro rate özelligi çok rahatlatıyor),

Full forward figure 8,

Backwards figure 8,

Sideway Tic toc,

Upwards Tic toc,

Downwards Tic toc.

Bu manevralar sırasında gyro bana herzaman benim yeteneklerimden daha üstün performansı olduğunu kanıtladı. 3D planlayan her pilotun gözden geçirmesi gereken bir ürün olduğunu düşünüyorum.

Gyro'nun bir diğer özelliği ise rate modda uçarken karşımıza çıkıyor. Bu gyro, cok ilginç bir şekilde rate modda da hover ve düz uçuş sırasında hiç kaçırma yapmıyor ve daha önemlisi düz uçuş sırasında rudder vermeden dönebiliyorsunuz. Bu özelligi ile scale modeller ile ilgilenen modelcilerinde ilgisini çekecektir gyro.

Özetlemek gerekirse, evet gercekten Futaba GY401'in yeni daha ucuz ve hem teknoloji hem performans hemde ufaklık olarak daha üstün bir rakibi var artık.

Combo ile birlikte gelen ve benimde modelimde kullandığım Ds520 servosundan kısaca bahsedecek olursak, servo metal ve plastik dişli kullanıyor. Centering özelligi çok güzel ve dişlilerde hiç boşluk yok. Diğer kullandığım tüm servolara göre biraz daha sesli çalisiyor ancak bu bir sorun teşkil etmiyor. Servonun ortasında aluminyum bir kısım var ve bu kısım içerideki elektrik motorunun aşirı ısınması durumunda ısıyı dışarı daha kolay atmaya yardımcı oluyor. Bu servo, Trex 450-500 sınıfında kuyruk servosu ve Trex 500'de swashplate servosu olarak öneriliyor. Servonun tepki süresi gerçekten çok iyi. Kağıttaki bilgileri vermek istemiyorum ancak kuyruk kullanımı için eterince hızlı olduğunu söyleyebiliriz.

Align, Ds serisi servolarını Savox firmasına yaptırıyor, ürüne alternatif bakan modelciler Savox firmasının ürünlerine de göz atabilirler.

Mini Titan'da verdigi performans dışında yorum yapacak olursak bir suredir Trex 250 ve Trex700'lerde de kullaniliyor bu gyro. Yakıtlı modellerde de performansının en az bu kadar iyi olacağına inaniyorum. Aynı şekilde gyro ile gelen Ds 520 servosuda bir servodan beklenen herşeyi yerine getiriyor. Bundan sonra bu ürünlerin geçmesi gereken tek test dayanıklılık oluyor, internette yaptığım araştırmalar sırasında bu gyro ile problem yaşayan kimseyi bulamış olmamı da göz önünde bulundurursak Align elektronik piyasasında karşimıza ucuz, kaliteli ve güzel bir ürün ile çikiyor diyebiliriz.

Gyro ve servonun performansını görmek isteyen okurlar, www.hobbyrc.com forumlarına girip helikopter/Teknik başlığı altında yaptığım uçuşların linklerini bulabilirler.